ทุกวันทุกเวลาคือช่วงเวลาที่ดี – All day is good

“กระชอน” เป็นเครื่องครัวที่มีรูพรุนเพื่อใช้กรองอาหาร เช่น พาสต้า หรือล้างผัก กระชอนเจาะรูช่วยให้ของเหลวไหลผ่านได้ในขณะที่ยังคงของแข็งไว้ด้านใน กลายเป็นสัญลักษณ์แห่งการกลั่นกรองเรื่องเล่าในนิทานสอนใจเรื่องนี้ ที่เล่าถึงคุณยายกับหลานคู่หนึ่งที่สนิทกันมาก คุณยายสังเกตว่าหลานเริ่มพูดเรื่องไร้สาระและใช้คำไม่เหมาะสม จึงหาวิธีสอนโดยใช้ “กระชอน” เป็นเครื่องมือ

นิทานเรื่อง “กระชอน”

มียายหลานคู่หนึ่ง ทั้งคู่สนิทกันมาก ชอบทำอะไรต่างๆ ทำกิจกรรมด้วยกันเสมอๆ ช่วงหลังๆ คุณยายเริ่มสังเกตุว่าหลานมีการพูดหรือเล่าเรื่องราวที่ไม่ค่อยมีประโยชน์ หรือพูดคุยเรื่องที่มีสาระเท่าไร และมีคำพูดบางอย่างที่ไม่เหมาะสม คุณยายจึงหาวิธีการในการสอนหลาน ซึ่งการจะบอกกล่าวตรงก็อาจจะมีอาการไม่เชื่อฟังกัน จึงต้องหาวิธีในการบอกหรือสอนให้หลานฟังและเข้าใจ

เช้าวันหนึ่ง หลานมาช่วยคุณยายทำอาหารและอยากเล่าเรื่องให้ฟัง คุณยายจึงบอกว่า “ก่อนเล่า ยายอยากให้หลานใช้กระชอนกรองเรื่องที่จะเล่าว่าสมควรเล่าหรือไม่ โดยยายจะให้กระชอน 3 อัน“

• กระชอนอันที่ 1: เรื่องที่เล่าเป็นเรื่องจริงหรือไม่?
• กระชอนอันที่ 2: เรื่องที่เล่ามีประโยชน์กับยายหรือไม่?
• กระชอนอันที่ 3: เรื่องที่เล่าจะทำให้ยายมีความสุขหรือไม่?

เมื่อหลานได้ยินคำถามก็เริ่มคิดทบทวนและไม่มั่นใจ คุณยายจึงอธิบายว่า “กระชอนอันแรกให้คิดว่าเรื่องที่จะเล่าเป็นเรื่องจริงไหม อันที่สองเป็นเรื่องที่มีประโยชน์กับยายไหม และอันสุดท้ายเป็นเรื่องที่จะทำให้ยายมีความสุขไหม“

หลานคิดทบทวนแล้วตอบว่า “หลานคิดว่าไม่น่าจะเล่าเรื่องนี้ให้คุณยายฟังดีกว่า เพราะมันไม่เป็นเรื่องจริง ไม่มีประโยชน์ และไม่น่าจะทำให้ยายมีความสุข“

บทเรียนจากนิทาน

นิทานเรื่องนี้สอนให้เราคิดก่อนพูด โดยใช้ “กระชอน 3 อัน” เป็นเครื่องมือเตือนใจ

1. ความจริง: เรื่องที่เราพูดเป็นเรื่องจริงหรือไม่? การพูดเรื่องไม่จริงหรือข่าวลือจะสร้างความเสียหายและความเข้าใจผิด
2. ประโยชน์: เรื่องที่เราพูดมีประโยชน์ต่อผู้ฟังหรือไม่? การพูดเรื่องไร้สาระหรือเรื่องที่ไม่เกี่ยวข้องจะทำให้เสียเวลาและน่ารำคาญ
3. ความสุข: เรื่องที่เราพูดจะทำให้ผู้ฟังมีความสุขหรือไม่? การพูดเรื่องที่ทำให้ผู้อื่นเสียใจหรือรู้สึกไม่ดีจะสร้างความขัดแย้งและความทุกข์

การนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

เราสามารถนำหลักการ “กระชอน 3 อัน” ไปใช้ในการสื่อสารในชีวิตประจำวันได้ ไม่ว่าจะเป็นการพูดกับครอบครัว เพื่อนร่วมงาน หรือคนอื่นๆ

• หยุดคิดก่อนพูด: ก่อนที่จะพูดอะไรออกมา ให้เราหยุดคิดสักนิดหนึ่งก่อน เพื่อทบทวนว่าเรื่องที่เราจะพูดนั้นเป็นเรื่องจริง มีประโยชน์ และจะทำให้ผู้ฟังมีความสุขหรือไม่
• ใช้คำถามนำ: ถามตัวเองด้วยคำถามทั้ง 3 ข้อก่อนที่จะพูด เพื่อเป็นการเตือนตัวเองและไตร่ตรองคำพูด
• เลือกใช้คำพูดที่เหมาะสม: เลือกใช้คำพูดที่สุภาพ เหมาะสม และสร้างสรรค์ เพื่อให้การสื่อสารเป็นไปอย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ

ผู้ฟังอาจทุกข์ในตอนแรกแต่สุขในภายหลัง

บางครั้งการพูดความจริงหรือการให้คำแนะนำอาจทำให้ผู้ฟังรู้สึกไม่พอใจในตอนแรก แต่ถ้าเราพูดด้วยความหวังดีและเจตนาบริสุทธิ์ ผู้ฟังอาจเข้าใจและขอบคุณเราในภายหลัง

สติและกรอบความคิด

การพูดเป็นทักษะที่ต้องใช้สติและไตร่ตรอง หากเราไม่ระมัดระวังในการพูด อาจทำให้เกิดความผิดพลาดและความเสียหายได้ ดังนั้น การมีสติและกรอบความคิดที่ถูกต้องจะช่วยให้เราสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพและสร้างสรรค์

สรุป

นิทานเรื่อง “กระชอน” สอนให้เราคิดก่อนพูด โดยใช้ “กระชอน 3 อัน” เป็นเครื่องมือเตือนใจ เพื่อให้เราสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ สร้างสรรค์ และไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อื่น การนำหลักการนี้ไปใช้ในชีวิตประจำวันจะช่วยให้เรามีความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้างและมีความสุขในการสื่อสาร